opschrift In de gevel van het grachtenpand aan de onderzijde van doek: 17 / 44: jaar voltooiing doek
inv.nr. KA 21794 in depot
onvoltooide doek, mogelijk een merklap
Trefwoorden
94916
Deze doek uit 1744 draagt het wapen van de stad Amsterdam; enkele decennia voordat Lodewijk Napoleon zich in 1808 in Amsterdam vestigde en de stad hoofdstad werd. De datering werd aangebracht op een grachtenpand met bel-étage, waarvan je er vele ziet in de grachtengordel van Amsterdam. De kans dat de herkomst daarom in deze stad gezocht moet worden is daarmee niet onomstotelijk bewezen, maar wel groot. Meer informatie bevat deze onvoltooide merk- of borduurlap niet. De borduurster is onbekend gebleven. Het jonge meisje koos voor een doek van groot formaat (41,5 bij 49 cm). Ze gebruikte zijden garen op een linnen ondergrond.
Links van het pand, staat een orenvaas met een gestileerde tulpenboom, waarin vier kleinere vogels en twee grotere, kleurrijke papegaaien zijn neergestreken. Rechts van het pand heeft zij gekozen voor één grote, hartvormige levensboom vol vogels, geflankeerd door twee kleinere bomen. De levensboom is één van de belangrijkste merklappenmotieven en komt, vooral op oudere doeken, veelvuldig voor. Deze boom stond samen met de Boom van de kennis van goed en kwaad in het aardse paradijs, zoals beschreven in het eerste Bijbelboek Genesis. De boom is niet alleen beladen met vruchten, maar ook met symboliek. De boom verliest elk jaar zijn bladeren en komt in het voorjaar weer tot bloei en daarmee tot nieuw leven. Op merk- en borduurlappen komt de levensboom in alle maten en soorten voor, gecombineerd met dieren en mensen, met een hart in het midden of omgeven door initialen of de kruin vol vogels. De boom staat doorgaans op een driehoekig groen voetstuk of in een grote pot of orenvaas en wordt gestileerd weergegeven, waardoor er geen naamkaartje aan gehangen kan worden. Vooral op Friese doeken springen de zeer bewerkelijke en fraai weergegeven levensbomen direct in het oog.